< ΠΙΣΩ
Λήψη αποφάσεων
Στην καθημερινή μας ζωή, καλούμαστε πολύ συχνά να λάβουμε αποφάσεις, άλλοτε
περισσότερο και άλλοτε λιγότερο σημαντικές. Άλλωστε, αυτό που είμαστε σήμερα
έχει καθοριστεί σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις που έχουμε λάβει κατά
καιρούς. Επομένως, ολόκληρη η ζωή μας συνιστά μια αλυσίδα από αποφάσεις. Απόφαση είναι η διαδικασία επιλογής μιας κατεύθυνσης δραστηριοτήτων ανάμεσα σε άλλες κατευθύνσεις. Υπάρχει πάντα ένα πρόσωπο που πρόκειται να λάβει μια απόφαση, μια κατάσταση που απαιτεί τη λήψη μιας απόφασης και ορισμένες πληροφορίες που
μπορούν να αξιοποιηθούν κατά τη λήψη της απόφασης. Το άτομο επεξεργάζεται
νοητικά τις εναλλακτικές λύσεις και ζυγίζει τα πιθανά αποτελέσματα με βάση: α)
την πιθανότητα που έχουν να συμβούν και β) την αξία ή την ωφελιμότητα που έχουν
για το ίδιο.
Μια απόφαση ενδέχεται να αποτελεί το τέλος μιας διαδικασίας, αλλά μπορεί να μας οδηγεί σε νέα δεδομένα και νέες καταστάσεις, όπου πάλι θα χρειαστεί να λάβουμε καινούριες αποφάσεις, ώστε να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα. Αναμφισβήτητα, το ζητούμενο πάντα είναι να παίρνουμε όσο το δυνατό καλύτερες αποφάσεις. Για το λόγο αυτό, πρέπει, ξεκινώντας από τις επιθυμίες μας, να σταθμίζουμε πολύ προσεκτικά τις πραγματικές συνθήκες που ισχύουν σε σχέση με την απόφαση αυτή, τα εμπόδια και τις δυσκολίες.
Οι παράγοντες που μας επηρεάζουν συνήθως στη διαδικασία λήψης αποφάσεων
σχετίζονται με τον εαυτό μας ( π.χ. αξίες, προσδοκίες, ενδιαφέροντα, συναισθηματική κατάσταση την ώρα της απόφασης), αλλά και με το κοινωνικό μας περιβάλλον (π.χ. οι άνθρωποι που συναναστρεφόμαστε, οι προοπτικές που προσφέρονται, η δυνατότητα πρόσβασης σε πηγές πληροφόρησης). Βέβαια, δε λειτουργούμε όλοι με όμοιο τρόπο στη διαδικασία λήψης απόφασης, αφού επηρεαζόμαστε σε διαφορετικό βαθμό από διαφορετικούς παράγοντες. Έτσι, κάποιοι στηρίζονται περισσότερο στη λογική, κάποιοι στη διαίσθηση και στα συναισθήματά τους, ενώ άλλοι βασίζονται περισσότερο σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως για παράδειγμα στη γνώμη των άλλων.
Το ακόλουθο ερωτηματολόγιο θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε τον τρόπο με τον οποίο συνήθως λαμβάνετε τις προσωπικές σας αποφάσεις.
ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
Ανεξάρτητα από το πόσο σημαντική είναι μια απόφαση, όλοι έχουμε έναν ιδιαίτερο τρόπο να λαμβάνουμε αποφάσεις. Στο ερωτηματολόγιο αυτό θα προσδιορίσετε τον τρόπο με τον οποίο παίρνετε συνήθως τις σημαντικές αποφάσεις της ζωή σας. Να θυμάστε ότι δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος. Υπάρχει μόνο ο δικός σας τρόπος. Βάλτε σε κύκλο το ΝΑΙ εάν αυτό που εκφράζει η πρόταση ισχύει συνήθως για σας ή το ΟΧΙ εάν δεν ισχύει.
| 1 | Όταν πρόκειται να πάρω μια σημαντική απόφαση, είμαι μεθοδικός/ή. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 2 | Συχνά παίρνω μια απόφαση που νιώθω ότι είναι σωστή για μένα, χωρίς ωστόσο να ξέρω ακριβώς γιατί την πήρα. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 3 | Όταν παίρνω μια απόφαση, είναι σημαντικό για μένα να γνωρίζω ποια είναι η άποψη των φίλων μου. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 4 | Σπάνια παίρνω μια σημαντική απόφαση, χωρίς προηγουμένως να έχω συγκεντρώσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 5 | Ακόμη και τις σπουδαίες αποφάσεις τις λαμβάνω πολύ γρήγορα. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 6 | Όταν αντιμετωπίζω μια σημαντική απόφαση, θέλω να έχω κάποιον να με καθοδηγεί προς τη σωστή κατεύθυνση. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 7 | Όταν παίρνω μια απόφαση, λαμβάνω υπόψη μου τις συνέπειές της στις μελλοντικές μου αποφάσεις. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 8 | Όταν παίρνω μια απόφαση, απλώς εμπιστεύομαι τα συναισθήματά μου και τις εσωτερικές μου αντιδράσεις. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 9 | Είναι πραγματικά δύσκολο για μένα να πάρω σημαντικές αποφάσεις χωρίς βοήθεια. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 10 | Όταν πρέπει να λάβω μια απόφαση, τη σκέφτομαι πολύ προσεκτικά. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 11 | Συχνά αποφασίζω για κάτι, χωρίς να μελετήσω και να συγκεντρώσω πληροφορίες που την αφορούν. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 12 | Συχνά λαμβάνω αποφάσεις βασιζόμενος/η στο τι σκέπτονται οι άλλοι και όχι στο τι πραγματικά θα ήθελα εγώ. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 13 | Όταν πρόκειται να πάρω μια σημαντική απόφαση, αρχίζω να τη σκέπτομαι πολύ καιρό πριν, ώστε να έχω χρόνο να σχεδιάσω προσεκτικά τις ενέργειές μου. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 14 | Όταν πρόκειται να πάρω μια απόφαση, δεν την εξετάζω. Είναι σαν βρίσκεται η απάντηση κάπου μέσα στο μυαλό μου και ξαφνικά ξέρω τι πρέπει να κάνω. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 15 | Σπάνια λαμβάνω μια απόφαση χωρίς να έχω μιλήσει προηγουμένως με τον καλύτερό μου φίλο. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 16 | Προτού αποφασίσω, συνήθως διασταυρώνω τις πληροφορίες μου, ώστε να είμαι βέβαιος/η ότι είναι σωστές. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 17 | Όταν πρόκειται να αποφασίσω για κάτι, συνήθως χρησιμοποιώ τη φαντασία μου, για να διαπιστώσω πώς θα νιώθω, αφού θα έχω πάρει την απόφαση. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 18 | Αναβάλλω πολλές αποφάσεις μου, γιατί όταν ασχολούμαι επίμονα με αυτές, καταλαμβάνομαι από νευρικότητα. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 19 | Προτού κάνω κάτι σημαντικό, φτιάχνω με προσοχή ένα πρόγραμμα δράσης. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 20 | Για τις περισσότερες αποφάσεις που λαμβάνω δεν υπάρχει λογική αιτία. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 21 | Νομίζω ότι χρειάζομαι πολλή ενθάρρυνση και ψυχολογική υποστήριξη από τους άλλους, προκειμένου να πάρω μια απόφαση. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 22 | Δεν παίρνω αποφάσεις βιαστικά, γιατί θέλω να είμαι σίγουρος ότι αποφασίζω σωστά. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 23 | Παίρνω αποφάσεις τελείως αυθόρμητα, ακολουθώντας το ένστικτό μου. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 24 | Συνήθως δε λαμβάνω αποφάσεις που θα δυσαρεστήσουν τους άλλους. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 25 | Συνήθως θεωρώ κάθε μου απόφαση ως ένα βήμα προς τον τελικό στόχο. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 26 | Συνήθως λαμβάνω τις αποφάσεις μου βασιζόμενος/η στο πώς είναι τώρα τα πράγματα στη ζωή μου και όχι στο πώς θα είναι στο μέλλον. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 27 | Δεν έχω μεγάλη εμπιστοσύνη στην ικανότητά μου να παίρνω σωστές αποφάσεις, για αυτό συνήθως στηρίζομαι στις απόψεις των άλλων. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 28 | Προτού πάρω μια απόφαση, επιθυμώ να μαθαίνω όσα περισσότερα γίνεται για τις πιθανές συνέπειές της. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 29 | Μια απόφαση είναι σωστή για μένα εάν με ικανοποιεί συναισθηματικά. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
| 30 | Συνήθως δεν έχω μεγάλη εμπιστοσύνη στις αποφάσεις μου, παρά μόνο εάν με βοηθήσουν οι φίλοι μου να τις πάρω. | ΝΑΙ | ΟΧΙ |
ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ
Βαθμολογούνται μόνο οι προτάσεις στις οποίες απαντήσατε ΝΑΙ. Δώστε μία μονάδα για κάθε ΝΑΙ, ομαδοποιώντας τις προτάσεις ως εξής:
Ορθολογικός Τύπος : 1 4 7 10 13 16 19 22 25 28
Διαισθητικός Τύπος: 2 5 8 11 14 17 20 23 26 29
Εξαρτημένος Τύπος: 3 6 9 12 15 18 21 24 27 30
Αφού υπολογίσετε το σύνολο των ΝΑΙ για τον κάθε τύπο, επικεντρωθείτε στον τύπο που συγκεντρώνει τα περισσότερα ΝΑΙ. Η υψηλότερη αυτή βαθμολογία δείχνει ότι τείνετε να παίρνετε αποφάσεις με τον αντίστοιχο τύπο.
| Ορθολογικός Τύπος | Το άτομο αυτό αντιλαμβάνεται ότι οι αποφάσεις έχουν συνέπειες, για αυτό φροντίζει να είναι καλά ενημερωμένο και να κατανοεί απόλυτα κάθε απόφασή του. |
| Διαισθητικός Τύπος | Το άτομο αυτό αντιλαμβάνεται ότι οι αποφάσεις έχουν συνέπειες, αλλά τείνει να τις παίρνει συναισθηματικά, χωρίς να τις κατανοεί και να παίρνει τις απαραίτητες πληροφορίες. |
| Εξαρτημένος Τύπος | Το άτομο αυτό δεν αντιλαμβάνεται ότι οι αποφάσεις έχουν συνέπειες και τείνει να κάνει τις επιλογές του βασιζόμενο στις επιθυμίες των άλλων. |
